Thursday, June 26, 2008

ಬೆಳಗುಜಾವದಿ ಬಾರೋ... ಹರಿಯೆ!

ಅವಳ ಅಡಗುತಾಣದಲ್ಲಿ
ಕುಳಿತ
ಅವನ ಆಶೆಗಳಿಗೆ
ಕ್ಷಣ ಚಿತ್ತ, ಕ್ಷಣ ಪಿತ್ತ.

ಅವಳ ತೋಳಬಂದಿಯಾಗಿ
ಕಳೆದ
ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ
ಚಿಕೂನ್ ಗುನ್ಯಾ.

ಕಾಫಿ ಡೇಯಲ್ಲಿ
ಅವಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವ
ರಮಿಸುವ ಓಲೈಸುವ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ
ತಡಕಾಟ. ಮಾತು ಬಲೆ ಬೀಸಿ
ಪ್ರೀತಿ ಮೀನು
ಹಿಡಿವ ಏಕಾಂತದ ಚಟಕ್ಕೆ
ಕವಿತೆ ದಿವಂಗತ.

ವಿರಹದುರಿಗೆ
ಮಾನಿಟರ್ ಜೋಡಿಸಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು
ನೋಡಿದರೆ
ರೇಖೆ ಆರಕ್ಕೇರಿ ಮೂರಕ್ಕಿಳಿದು
ಥಕಥೈ ಕುಣಿದು
ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ.

ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ
ಉಳಿದುಹೋದ
ಚೂರುಪಾರು ತಾರುಣ್ಯಕ್ಕೆ
ಗರ್ಭ
ಗುಡಿಯೊಳಗೆ
ಮಂಗಳಾರತಿ.

Monday, June 23, 2008

ಹರೆಯ ಉಕ್ಕಿದಾಕೆಗೆ ಹಿತವಚನ ಎಂಬಂತೆ..

ಅವನ
ನೆನಪೂ ಭಾರವಾಗಿ
ಕಂಡ ದಿನ
ಶಕುಂತಳೆ
ಉಂಗುರ ಕಳಕೊಂಡದ್ದೂ
ಸಾರ್ಥಕ

ನಿನ್ನ
ಉತ್ಕಟ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು
ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
ತಪ್ಪು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದ
ದಿನ
ನೀನು ಮುದುಕಿಯಾಗುವೆ.

ಅವನ ತುಟಿ
ಕಚ್ಚುವ ಕ್ಷಣ
ಮುತ್ತುಗದ ಹೂವರಳಿದ
ತೋಟ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಸುಳಿಯದೇ ಹೋದರೆ
ನೀನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದು ವ್ಯರ್ಥ

ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು
ಮೀರಿದ್ದು
ಅಂಗಾಂಗದ
ಪುಲಕ
ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೇ
ಇದ್ದವಳ
ಬಯಕೆ ಅಹಲ್ಯೆಯಂತೆ
ಕಲ್ಲಾಗುವುದು.

ರಾವಣನೂ ಕದ್ದೊಯ್ಯದ
ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಹಂಬಲಿಸದ
ಊರ್ಮಿಳೆ
ಆಗು ಅಂತ
ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ
ಸುಟ್ಟು ಹೋಗು.

Thursday, June 19, 2008

ಅಜಾತಶತ್ರು ಪ್ರೇಮಕ್ಕೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಬಿನ್ನಹ!

ಥತ್, ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳೇ ಇಲ್ಲ ಕಣ್ರೀ.
ಹಾಗಂತ ಅವರು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟರು. ಅವರೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆ ಆದವರೇ. ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಿರಬೇಕು ಅಂತ ಬಯಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಕಾರಣಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳೇ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಅವರು ಬೇಜಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಏನಿರಬಹುದು?
ನನಗಂತೂ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕತೆ ಕೇಳಿ’ ಅಂತ ಅವರು ಕತೆ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ನಾನು ಮದುವೆ ಆದದ್ದು ಹದಿನಾರು ವರುಷದ ಹಿಂದೆ. ಅದಕ್ಕೆರಡು ವರುಷದ ಹಿಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದೆ. ಅದೂ ಎಂಥಾ ಪ್ರೀತಿ. ಅವಳು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿ ನಕ್ಕರೆ ಆ ದಿನವೆಲ್ಲ ಧನ್ಯತೆ. ಅವಳ ಕೈಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೇಮಪತ್ರ ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅವಳಿಗೆ ಕೊನಗೂ ಐ ಲವ್ ಯೂ ಅಂತ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಐ ಲವ್ ಯೂ ಅಂತ ಬರೆಯಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕೈ ನಡುಗೋದು. ಪೊಲೀಸರ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡವನು, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ ಅಂತ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಷ್ಟು ಭಯ. ಕೊನೆಗೂ ಹಾಗೆ ಹೇಳದೇನೇ ಮದುವೆಯೂ ಆಗಿಹೋಯಿತು.
ಒಂದು ಪ್ರೇಮ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ರಾದ್ಧಾಂತ. ಅವಳಿಗೋ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಡುವುದು ಎಂಬ ಕಳವಳ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈಗಿನ ಹಾಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಅವಳದ್ದೇ ಒಂದು ರೂಮು ಅಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ರಹಸ್ಯಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುವಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕದ ನಡುವೆ ಅಡಗಿಸಿ ಇಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ತಮ್ಮಂದಿರು ನೋಡುತ್ತಾರೆಂಬ ಭಯ. ತಂಗಿಯೋ ಟ್ರೆಷರ್ ಹಂಟರ್. ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಟ್ಟರೂ ಹುಡುಕಿ ಓದುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲೇ ಅವಳಿಗೆ ಅನುಮಾನ!
ಹರಿದು ಎಸೆಯೋದಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬರೆದ ಕಾಗದ. ಹರಿದರೆ ಅಪಶಕುನ, ಪ್ರೀತಿಯೂ ಹರಿದು ಹೋದರೆ? ಇಂಥ ತಲ್ಲಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಅವಳೂ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹಾಗೆ, ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸುಳಿವು ಸಿಗದ ಹಾಗೆ. ಒಂದು ನಗೆ ತುಟಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೋಟದಲ್ಲಿ ಪಿಸುಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ಬಂದೇ ಬರತಾವ ಕಾಲ, ಮಂದಾರ ಕನಸನು ಕಂಡಂಥ ಮನಸನು ಒಂದು ಮಾಡುವ ಸ್ನೇಹಜಾಲ ಅನ್ನುವ ಹಾಡನ್ನು ಕವಿ ತಮಗೋಸ್ಕರವೇ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾ, ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಮತತ್ಪರರಾಗುತ್ತಾ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಅದಕ್ಕೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಶತ್ರುಗಳಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿಯೆಂಬ ನದಿಗೆ ನೂರಾರು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು. ಅದರ ಸರಾಗ ಹರಿವು ಅಸಾಧ್ಯವೋ ಅಸಾಧ್ಯ. ಸಂಜೆ ಅವಳು ಒಂಚೂರು ಲೇಟಾಗಿ ಬಂದರೆ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಅನುಮಾನ, ಬಸ್ಟಾಪಿನಲ್ಲೋ ಹೂ ತೋಟದ ದಾರಿಯಲ್ಲೋ ಯಾರ ಜೊತೆಗಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು ಆಂತಕ. ಅವನು ಅಪರಿಚಿತನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಒಳಗೊಳಗೇ ಭಯ. ಅವನಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರ ನಿಂತು ತನಗೂ ಅವನಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ. ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತೆಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ಒಳಗೊಳಗೇ ಖುಷಿ. ಆ ಖುಷಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಎರಗಿ ಬರುವ ವಿರೋಧದ ನರಭಕ್ಷಕ ಹುಲಿ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕನಸುಗಳು ಭಗ್ನ. ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ, ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಕೊಂಡು ನೀನಿರಲು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಲ್ಲ ಹಸಿರಾದಂತೆ’ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ.....
ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿಯಾರೆಂಬ ಆತಂಕ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ನಮಗೆ. ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಏನಾಗತ್ತೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ. ಅವಳು ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತರೆ ಆನಂದ.
ಅದೆಲ್ಲ ಸರಿ, ಅದಕ್ಕೂ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
*****
ಎಂಥಾ ಕತೆ ಬರೆಯಬೇಕು, ಎಂಥಾ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಡಬೇಕು ಹೇಳಿ ಅಂದರು ಅವರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರೇಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರೇಮ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಬಿ ಎಲ್ ವೇಣು ಪ್ರೇಮಪರ್ವ ಬರೆದಾಗ ಅದು ನಮಗೆ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಪರ್ವ ಕಾದಂಬರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆ ಆತಂಕ, ತವಕ, ತಲ್ಲಣಗಳೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮರೋ ಚರಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಸದ್ದಿಗೆ ಅವನು ಸ್ಪಂದಿಸಿದರೆ ಅದು ಮೇಘಸಂದೇಶ. ಅವಳ ರೂಮಿನ ಲೈಟು ಹತ್ತಿ ಆರಿದರೆ, ಅವನ ರೂಮಲ್ಲೂ ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕಿನಾಟ. ಅದರಲ್ಲೇ ಪ್ರೀತಿ ಹಬ್ಬಿ ಅರಳಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದ.
ಆದರೆ ಈಗೇನಾಗಿದೆ ನೋಡಿ. ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಅವನು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಪೋಸ್ ಮಾಡುವುದು ಅಂತಾರೆ. ಅವಳು ನೀನಿಷ್ಟ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಅಷ್ಟೇ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ.. ನಾನವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಆಕೆ ಅಷ್ಟೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಪ್ಪನ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅಪ್ಪ ಅದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ಅಪ್ಪನಿಗೋ ಅಮ್ಮನಿಗೋ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವನೂ ಅಷ್ಟೇ.
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ ಅಂದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಬಂದ ಶತ್ರು, ಜಾತಿ. ಈಗ ಜಾತಿ, ಮತ, ಕುಲವೆಲ್ಲ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಸ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ನಮ್ಮದು ಅಂತ ಅವರೂ ಹೊರಟುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮೂರನೆ ಶತ್ರುವೂ ಕೊಲೆಯಾದ.
ಹಾಗಿದ್ಜರೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಶತ್ರು ಯಾರು?
ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಕತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಆಸಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಅದು ನಮ್ಮ ಕತೆ ಅಂತ ಓದುವವರಿಗೆ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ? ಹಾಗನ್ನಿಸದ ಕತೆಯನ್ನು ಅವರು ಯಾಕೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಓದುತ್ತಾರೆ, ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ ಯಾವತ್ತೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಆಗಲಾರದು. ಅದು ವಿರೋಧದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ದಡಗಳು ಕಿರಿದಾದಾಗಲೇ ನದಿ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಗವವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗೆ ಆಳವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ವೇಗವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಷ್ಟು ಹೇಳಿ ಅವರು ಸುಮ್ಮನಾದರು. ಅವರಿಗೂ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾವೂ ಹೌದಲ್ಲವಾ ಅಂತ ಯೋಚಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲೊಬ್ಬನ ಮೊಬೈಲು ಥಕಥೈ ಕುಣಿದಾಡಿತು. ಅವನು ಸಂದೇಶ ಓದಿಕೊಂಡ:
ಲವ್ ಯೂ ಎ ಲಾಟ್ ಡಿಯರ್, ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಯೂ. ಬೇಗ ಬಾರೋ... ಉಮ್ಮಾ...’
ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟರು.
******
ಐ ಡ್ರಾಪ್‌ಡ್ ಹಿಮ್ ಅಂತ ಅವಳು ನಿರ್ಭಾವುಕಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಉಡುಗೊರೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಉಂಗುರವಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಟೇಬಲ್ ಮೇಲಿಟ್ಟು ತಿರುಗಿಸಿದಳು. ಉಂಗುರು ತಿರುತಿರುಗಿ ಸುಸ್ತಾಗಿ ತಲೆತಿರುಗಿ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಸುಮ್ಮನಾಯಿತು. ಅವಳು ಸಿಗರೇಟು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಆಕಾಶ ನೋಡಿದಳು.
ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ,
ಅವಳು ಸರಿ ಇಲ್ಲ ಕಣೋ, ಅವಳ ಜೊತೆ ಬಾಳೋಕ್ಕಾಗಲ್ಲ’ ಅಂತ ಅವನು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅವಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಲ್ಲ, ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇರೋಕ್ಕಾಗಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ.’
ಪ್ರೀತಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು ಸುಳ್ಳು, ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಲ್ಲ ಅಂತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ. ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಒಳಗಿನ ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಎಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಒತ್ತಡ,. ಒತ್ತಾಯ,. ಪ್ರತಿರೋಧ ಇಲ್ಲವೋ ಆಗ ಅದು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹರಿಯುವ ನದಿ ಹರಿದು ನಿಸೂರಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿಯದ ಸಮುದ್ರದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಹುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೀತಿಯೂ ಹಾಗಾಗಿದೆಯಾ? ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇಮಿಗಳೇ ಶತ್ರುವಾ? ಪ್ರೀತಿಯೇ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆಯಾ? ಉದಾರವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಬಂದಿಯಾಗಿದೆಯಾ?
ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಆತಂಕ. ಆಫೀಸಿನ ಕಿಟಕಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಆಕೆ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಯಾರೊಂದಿಗೋ ಫೋನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವುದೇಕೆ? ಅವನು ದೇವಸ್ಖಾನದ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಮರುಗುವುದೇಕೆ? ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಜಗಳಾಡಿ ದೂರಾಗಿ, ಮತ್ತೆಂದೂ ಹತ್ತಿರಾಗಬಾರದು ಅನ್ನಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದೇಕೆ?
ಪ್ರೇಮ ಕತೆಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯುಂಟೆ?
ರಾಧಾ ಮಾಧವರಿರೋ ತನಕ
ಪ್ರೇಮ ಪ್ರವಾಹಕೆ ಯಾವ ತಡೆ?
ಜಾತಿ ಅಂತಸ್ತು ಧನಕನಕ
ಎಂದು ಬರೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ:
ಕೆಲವರ ಪ್ರೇಮ ಹುಚ್ಚುಹೊಳೆ, ಕೆಲವರಿಗೋ ಅದು ಮುಳ್ಳುಮೆಳೆ
ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರೇಮ, ಬತ್ತದ ಒಳಸೆಲೆ..

ಕವಿಮಾತು ನಿಜ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು. ಅದೇ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಖ. ನೆನಪು ಮತ್ತು ನಿರಾಸೆ. ದುಗುಡ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸ.

Saturday, June 14, 2008

ದಶಾವತಾರಂ

ದಶಾವತಾರಗಳ
ಪೈಕಿ
ರಾಮನಿಗೆ ಏಕಪತ್ನಿ
ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಬಹುಪತ್ನಿ
ಮಿಕ್ಕುಳಿದ ಅಷ್ಟಾವತಾರಗಳಿಗೆ
ಹೆಣ್ಣ ಹಂಗಿಲ್ಲ.

ರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ
ಇದ್ದೊಬ್ಬಳೇ ಪತ್ನಿ
ಅನುಗಾಲವೂ
ಜತೆಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕೃಷ್ಣ
ಹದಿನಾರುಸಾವಿರದ
ಎಂಟು
ಮಹಿಷಿಯರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರೂ
ಬೆಣ್ಣೆಯ ವ್ಯಾಮೋಹ
ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಕಾಲದ
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು
ಇನ್ನು ದೇವರೇ ಗತಿ
ಎಂದಾಗಲೆಲ್ಲ
ಇಂಥದ್ದೇ
ಏಕಾಂಗಿ ನೆನಪು.

ನಮ್ಮನಮ್ಮ
ಅವತಾರಗಳಲ್ಲೂ
ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಿಯಾದಾಗ
ಜಾರತನ,
ಕೂರ್ಮಾವತಾರಿ ಆದಾಗ
ಹಿಂಜರಿಕೆ
ನೆತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಮೆರೆದರೆ
ವಾಮನ
ಹೊಸಿಲಾಚೆ ಕಾಲು
ಚಾಚಿದ್ದರೆ ನರಸಿಂಹ
ಅಮ್ಮನನ್ನೇ ಅನುಮಾನಿಸಿ
ಪರಶುರಾಮ,
ಎಲ್ಲ ತೊರೆದು
ಬುದ್ಧ
ಕುದುರೆಬಾಲಕ್ಕೆ ಜುಟ್ಟು
ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರೆ ಕಲ್ಕಿ.

ರಾಮನಾದವನಿಗೆ
ಕೃಷ್ಣಜನ್ಮ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ.
ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ
ರಾಮತ್ವ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ
ಕರ್ಮ.

ಟಿಪ್ಪಣಿ-
ಈ ಕವಿತೆಯ ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು.

ನೀನೊಲಿದರೆ
ಕೊರಡು ಕೊನರುವುದೆಂಬ
ಭರವಸೆಯೆ
ದಾರಿ
ದೀಪ

ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೇ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು. ಗೆಳೆಯ ನಾಗರಾಜ ವಸ್ತಾರೆ, ಅದು ಬೇಕಿತ್ತೇ ಅನ್ನುವ ಅನುಮಾನದ ಮೂಲಕ ಅದರ ನಿರರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕವಿತೆಯಿಂದ ಸರ್ಜರಿ ಮಾಡಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಕ್ಕಿಗರಿಯಷ್ಟು ಹಗುರ ಬದುಕಿನ ಹೊರಲಾರದ ಭಾರ!

ಶ್ರೀಮಂತ ಹುಡುಗ ಬೇಕು ಅಂದಳು ಹುಡುಗಿ. ಬಂಗಾರದೊಡವೆಗಳ ಬಯಸಿಲ್ಲ ಮನಸಿನಲಿ ಬಂಗಾರದಂಥ ಹುಡುಗಿ.... ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಾದವು. ಕೆ ಎಸ್ ನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಾಗಿತ್ತೋ ಏನೋ. ಅವರ ಹುಡುಗಿ, ಬಂಗಾರದೊಡವೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಿರಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಬಯಸಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅವಳ ಮನಸ್ಸನ್ನೇ ಓದಿದವರ ಹಾಗೆ. ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅಚ್ಚಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತೆ ಅರಳುತಿಹುದು ಅವಳ ಮನಸು ಎಂದೂ ಅವರಷ್ಟೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲರು.
ಆಕೆಯ ಅನಿಸಿಕೆ ಸಹಜವೇ ಇರಬಹುದು. ಜೀವನೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲೆ? ಯಾಕೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡು? ಒಂದು ಗಂಡಿಗೊಂದು ಹೆಣ್ಣು ಹೇಗೋ ಸೇರಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಅನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾ? ಒಂದು ಗಂಡಿಗೊಂದು ಹೆಣ್ಣು ಸೇರಿ ಹೇಗೋ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆಯಾ? ಗೆಳತಿಯರೇ ವಾರಕ್ಕೋ ತಿಂಗಳಿಗೋ ಬೋರಾಗುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನುವವರ ಮಧ್ಯೆ ದಾಂಪತ್ಯವೆಂಬ ಬಂಧನದೊಳಗೆ ವರುಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ? ತುಂಬ ವರುಷ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅವನಿಗೆ ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಭಯಾನಕ ಅನ್ನಿಸಿತಂತೆ. ಮದುವೆಯ ಬಂಧನನದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ವರುಷ ಕಳೆದವನಿಗೂ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೂಡ ಭಯಂಕರ ಅನ್ನಿಸಬಹುದಾ?
ಡೈವೋರ್ಸಿಗಳು ಕೇಳಿಕೊಂಡ ನಾಲ್ಕೈದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನೆನಪಾದವು. ಯಾವುದೋ ಪತ್ರಿಕೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜ ಏನನ್ನುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇರೆ ಹುಡುಗ ಸಿಗುತ್ತಾನಾ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಏನನ್ನುತ್ತಾರೆ? ನಾನು ಮತ್ತೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರಬಹುದಾ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ. ನಮ್ಮನಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಎಲ್ಲಿದೆ ಬಂಧನ, ಎಲ್ಲಿದೆ ನಂದನ, ಎಲ್ಲಾ ಇದೆ ಈ ನಿನ್ನೊಳಗೆ, ಒಳಗಿನ ತಿಳಿಯನು ಕಲಕದೆ ಇದ್ದರೆ ಅಮೃತದ ಸವಿಯಿದೆ ನಾಲಿಗೆಗೆ!
ಬದುಕುವುದು ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಅನ್ನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಯಾವತ್ತೂ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಿರಿಯರು. ಅವರ ಬದುಕೊಂದು ಹಳಿಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಚೆಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಆಕೆ ಭಾವಗೀತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗಂಡ ಬಂದು ಕೃಷಿವಾರ್ತೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಮಗನಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸುದ್ದಿ ಬೇಕು, ಮಗಳಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್ ಹಾಡು, ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಪೋಗೋ, ಅಜ್ಜಿಗೆ ಪೋಗಾದಿರೆಲೋ ರಂಗಾ! ಇಂಥ ಸಮೃದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದವು? ಆಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಬ್ಬನೇ ಹೀರೋ, ಒಬ್ಬನೇ ಹಿಟ್ಲರ್. ಒಂದೇ ದೈವ, ಒಂದೇ ದೆವ್ವ. ಎಲ್ಲರ ಬದುಕೂ ಕೂಡ ಒಂದೇ ಥರ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತದೇ ಬೇಸರ ಅದೇ ಸಂಜೆ ಅದೇ ಏಕಾಂತ!
ಮತ್ತೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏನಿತ್ತು ಅಂತ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ ಅಜ್ಜಿ. ಅವಳು ಸುಖಿ ಅಂತಲ್ಲ. ಆ ಸುಖ ನಟನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಪಂಚಾಮೃತ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಉಕ್ತಿ, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೇ ಎಂಬ ಅಲ್ಪತೃಪ್ತಿ, ಇದರೊಳಗೇ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡು, ಇದೇ ಜೀವನ ಎನ್ನುವ ಹಳೆಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪುನರ್ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವವರಂತೆ ಬದುಕುತಿದ್ದರಾ ಅವರೆಲ್ಲ?. ಮುಂದಿನ ಜನುಮದಲ್ಲಾದರೂ ಅನುಭವಿಸಿಯೇನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಂಬಂತೆ! ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಎಂದರೇನು?
ನಿಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಜಾಹೀರಾತು. ನೋಡಿದರೆ, ಅದ್ಯಾವುದೋ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟರೆ, ಆ ತಿಂಡಿ ತಿಂದರೆ, ಆ ಹೊಟೇಲಲ್ಲಿ ತಂಗಿದರೆ, ಆ ಐಷಾರಾಮ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಬದುಕನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಹಾಗೇನಾ? ಅನುಭವಿಸುವುದು ಎಂದರೇನು? ಏಕಾಂತ ಅರ್ಥ ಕಳಕೊಂಡಿದೆಯಾ?
ಗೆಳೆಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಇನ್ನೊಂದು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಇನ್‌ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಉಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವುದು ಲಾಭದಾಯಕ ಅಲ್ಲ. ಅವನಿಗೀಗಾಗಲೇ, ತಿಂಗಳಿಗೊಂದು ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಬಂದರೇನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಕೈತುಂಬ ದುಡ್ಡು ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾರು ಕೊಂಡರೂ ಒಂದರಲ್ಲೇ ತಾನೇ ಓಡಾಡಲಿಕ್ಕಾಗುವುದು. ಬಡವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಷ್ಟೇ ಶ್ರೀಮಂತರನ ಹೊಟ್ಟೆ. ಅದೇ ಗೇಣುದ್ಧ. ಏನು ತಿಂದರೂ ಅಷ್ಟೇ ತಿನ್ನಲಾದೀತಷ್ಟೇ. ಒಂದು ಟೇಪ್‌ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಸಾಕು, ಮಲಗಲು ಅಷ್ಟೇ ಆರಡಿ ಮೂರಡಿ ಜಾಗ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಆಸೆ. ಆ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲೇ ಬದುಕು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆಯಾ?
ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಆ ಮುದುಕ. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆಲ್ಲಿ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ಗಿರಾಕಿಗಳಿದ್ದರೂ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಆತನದು ಶಿಸ್ತೋ ಶಿಸ್ತು. ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಹೊಟೆಲಿಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಾಡಿಟ್ಟ ಇಡ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವ ತನಕ ಮಾತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮನೆಯೂಟ, ಸುತ್ತಾಟ, ಓದು. ಸಂಜೆ ಒಂದೊ ಎರಡೋ ಗಂಟೆ ವ್ಯಾಪಾರ. ಆಮೇಲೆ ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಅಂದರೂ ಅಂಗಡಿ ಬಂದ್. ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಮನೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಊಟ. ಅದೇ ಹಳೆಯ ಅಂಗಡಿ. ಅದೇ ಹಳೆಯ ಮನೆ. ಆ ಹಳೇಮನೆಗೂ ಒಂದು ಘಮ!
ಅಂಥವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಏನು ಸುಖಿಯೋ ತಾನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ದುಡಿಯುವವನು? ನಮ್ಮ ರೈತರು, ನಮ್ಮ ಬಡಗಿಗಳು, ನಮ್ಮ ಚಿನಿವಾರರು, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಮುರಿದು ದುಡಿಯುವವರು- ಅವರೆಲ್ಲ ಇರುವುದೇ ಹೀಗೆ. ಶ್ರೀಮಂತರು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಡತನ ಸ್ವಯಂಕೃತಾಪರಾಧ ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನಿನ್ನೆ ನಿನ್ನೆಗೆ ಇಂದು ಇಂದಿಗೆ ಇರಲಿ ನಾಳೆಯು ನಾಳೆಗೆ ಎಂಬಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮಾರಿಕಟ್ಟೆ, ಈಜು, ಹರಟೆ, ಜಾತ್ರೆ, ಜೂಜು, ಕಳ್ಳಪ್ರೇಮ, ಸಣ್ಣದೊಂದು ಜಗಳ. ಏನೋ ಕುಸಿಯಾದಾಗ ಮತ್ಹೆಚ್ಚಿ ಹೋದಾಗ ಅಂಗಂಗೇ ಪರ್ಪಂಚದಂಚ ದಾಟಿದರೆ ಅದೇ ಸುಖ.
ನಮಗೆ ದಾಟುವುದಕ್ಕೆ ಭಯ. ದಾಟಿದರೆ ಎಡವುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ. ದಡಸೇರಿದ ಮಂದಿ ಮತ್ತೆ ಈಜುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ! ದಡ ಸೇರದ ಹೊರತು ಈಜುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥ ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸತ್ಯ, ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳು? ಬದುಕು ಮಾಯೆಯ ಮಾಟ, ಮಾತು ನೊರೆತೆರೆಯಾಟ!
ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ, ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತ, ಅಸಹಾಯ ಶೂರ, ಮಹಾದಾನಿ, ತ್ಯಾಗಜೀವಿ- ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಾರೆ? ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ, ಸಿನಿಮಾನಟ, ಸಂಗೀತಗಾರ,ರಾಜಕಾರಣಿ- ಮಾತಿಗೆ ಹಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಆಡಿಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಅವರು ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾತಿನ ತುಂಬ ಭೂತಚೇಷ್ಟೆ. ಆ ಕಾಲದ ನೆರಳು. ಮಾತಾಡುವ ಮೂಲಕ, ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಹರೆಯಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಆಸೆ. ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಕಿದ ಕೆರೆಬದಿಯ ರೆಂಜೆ ಹೂವಿನ ಮರ ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಇದೆ ಎಂಬ ಗಾಢನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ, ಆ ಮರವಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಂದು ಎದ್ದು ಇಡೀ ಪರಿಸರದ ಚಹರೆಯೇ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೋ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೋ ತಾತ ಹೇಳಿದ ಜಾಗದ ಗುರುತೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾಫಿಡೇಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಹೆನ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್, ಕುಂದೇರಾ ಎಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಬದುಕು ಶುರುವಾಯಿತು. ನವಿಲೂರಿನೊಳಗೆಲ್ಲ ಇವಳೇ ಬಲು ಚೆಲುವೆ, ಅದಕೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೆ ನಾಳೆಯೇ ಮದುವೆ ಎಂಬ ಸಾಲಿಗೆ ಜೋತುಬಿದ್ದಿತು. ಅವಳು ಚೆಲುವೆ ಸರಿ, ಅವನು ಏನು? ಎತ್ತರದ ಮನೆಯವನೇ, ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನಾ? ಶ್ರೀಮಂತನಾ? ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನಾ? ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನಾ? ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾನಾ? ಬದುಕಿಕೊಂದು ಕಾಂಪೌಂಡು ಹಾಕಿ, ಗೇಟು ಜಡಿದು, ಬೀಗ ಬಡಿದು ಹೊರಗೊಂದು ಡಾಬರ್‌ಮನ್ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಒಳಗೆ ಕೂಡಿ ಹಾಕುತ್ತಾನಾ? ನಾಗಮಂಡಲ ನಡೆದೇ ಹೋಗುತ್ತದಾ?
ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ? ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ, ಯೋಚನೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾದ ಆಸೆ ಅದೇ ಆದರೂ ದಾರಿ ಬೇರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಿರುಹಾದಿಗಳೂ ನಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮನಮ್ಮ ಮನೆಗೇ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಮನೆಯಿಂದಾಚೆ ಹೋಗುವ, ಹೊಸಿಲು ದಾಟುವ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಮಂದಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅದಲ್ಲ. ಮೀರಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ. ನೀಲಾಂಬರದ ನಡುವೆ ಚಂದಿರನು ಬಂದಾಗ ರೋಹಿಣಿಯು ಬೆಳಗುವಳು ಸನ್ನಿಧಿಯಲಿ! ಅವಳು ಬೆಳಗದೇ ಹೋದರೆ ಬೃಂದಾವನದ ಹಣೆಗೆ ಕುಂಕುಮ ಇಟ್ಟದ್ದೇ ಸುಳ್ಳು, ಕೃಷ್ಣ ತುಲಸಿ ಕಂಡದ್ದೇ ಸುಳ್ಳು.
ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮದುವೆ ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯ. ಅದು ಕೇವಲ ಫಿಡೆಲಿಟಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಲ್ಲ, ಇನ್ನೇನೋ ಹೇಳಲಾಗದ್ದು ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಆಸೆಗೂ ಈ ಆಸೆಗೂ ತಳಕು ಹಾಕಿದರೆ ಎದುರಾದದ್ದು ಮತ್ತದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಈ ಕಾಲದ ಹುಡುಗರ ಆತಂಕ, ತರುಣಿಯರ ಆಸೆ, ಹಿರಿಯರ ಅಧೈರ್ಯ, ನಡುವಯಸ್ಕರ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಗಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಾದಿಗಳೇ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ದೇವರೆಡೆಗೆ ಹೊರಳುವುದು ಹುಂಬತನ, ತನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮೊರೆಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಧೈರ್ಯ ಸಾಲದು, ಬೇರೆಯವರನ್ನು ನಂಬುವಂತಿಲ್ಲ, ನಾಳೆ ಹೇಗೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ!
ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ತೋಡಾ ಪ್ಯಾರ್ ತೋಡಾ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಎಂಬ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದ ಪೋಸ್ಟರು. ಪ್ರೀತಿಯೆಷ್ಟು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆ ಎಷ್ಟು ಅನ್ನುವುದು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಅಂದಹಾಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ಕೂ ಆಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ?

Friday, June 13, 2008

ಋತುಸಂಹಾರ

ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟಿಯಿಂದ
ಕೆ

ಗೆ

ಳಿ
ಯು
ತ್ತಾ
ಬಂದ ಹಾಗೆ ಸೆಕೆ.
ಕಡಲಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ನಾಲಗೆ
ಗಾಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಬೆರಳು.

ಯಾವ ಘಾಟಿ ರಸ್ತೆ
ಇಳಿದರೂ
ನಡುಹಾದಿಯಾಚೆ
ಸುಡುಕೆಂಡ


ದ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ
ರಿ


ಒಳಗೊಳಗೆ ತಂಗಾಳಿ
ತೀಡಿ
ಅಂಗಾಂಗ ಚಂದನ
ಗಂಧಘಮಘಮ

ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ
ಮಾತ್ರ
ಸದಾ
ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ.

ಮಧುಮಲೆಯ ತುತ್ತತುದಿಗೆ
ಏರಿ ನೋಡಿದರೆ
ಅದರಾಚೆ
ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ
ಕ್ಷೀರಪಥ

ಎಲ್ಲವೂ
ಅಯೋಮಯ

Wednesday, June 11, 2008

ಮೈಸೂರ ಮಳ್ಳಿ-ಗೆ (ಒಂದಷ್ಟು ತುಂಟಸಾಲು)

ಒಳಮನೆಯಲಿ ನೀರಾಯಿತು
ಎಂದಳು
ನಾದಿನಿ ರಾಗದಲಿ

ಇವಳಿಗೆ ನಾದಿನಿ ಎಂದರೆ
ಕೆಂಡಕೋಪ!

ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಳೆಯ ಸದ್ದು
ನಗುವರತ್ತೆ ಬಿದ್ದು ಬಿದ್ದು.

ಮಾವನಿಗೆ ಅತ್ತೆ ಎಂದರೆ
ಅಖಂಡ ಅಸೂಯೆ

ನೀಲಾಂಬರದ ನಡುವೆ
ಚಂದಿರನು ಬಂದಾಗ
ರೋಹಿಣಿಯು ಬೆಳಗುವಳು
ಸನ್ನಿಧಿಯಲಿ..

ರೋಹಿಣಿ ಬೆಳಗಿದರೆ
ನೀಲಾಂಬರಕ್ಕೆ
ಮಿಂಚು ಕಳವಳ

ನಾಳೆ ಮಂಗಳವಾರ
ಮಾರನೆಯ ದಿನ
ನವಮಿ
ಆಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವೆನೆ
ನಾನು ಇಲ್ಲೇ?

ಮಂಗಳವಾರ
ಕ್ಷೌರದಂಗಡಿಗೆ ರಜ.

ಯಾರು ಕದ್ದು ನುಡಿದರೇನು?
ಊರೇ ಎದ್ದು ಕುಣಿದರೇನು?
ಜನರ ಬಾಯಿಗಿಲ್ಲ ಬೀಗ!

ಇಲ್ಲಾಗಿರುವುದು ಅದೇ ಈಗ!

ಟಿಪ್ಪಣಿ- ಹಿಂದೆ ಕವಿಗಳನ್ನು ಕವಿಗಳು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಾಲೆಳೆಯುತ್ತಾ ನಕ್ಕು ಹಗುರಾಗುವ ಪರಿಪಾಟ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಓದಿದ ನೆನಪು. ಬರಿಗೊಡಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ನೀರಿಲ್ಲದ ನಲ್ಲಿ ಅನ್ನುವ ಸಾಲನ್ನು ವೈಎನ್ ಕೆ ಗುಂಪಿನ ಗೆಳೆಯರು ಬರಿತೊಡೆಗಳಿಗೆ
ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ
ನೀರಿಲ್ಲದ
ನಲ್ಲಿ
ಎಂದು ಆಡಿಕೊಂಡು ನಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಲಂಕೇಶರು ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಕುರಿತೂ ಹೀಗೊಂದು ತುಂಟ ಪದ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದರು.
ಇನಿಯನ ಕರೆಗೆ
ಇವಳು ಸದಾ ಹೊರಗೆ
ನನ್ನ ಹಸಿದ ಹಲ್ಲಿಗೆ
ಅವಳ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ.


ಅಂಥ ತುಂಟಪದ್ಯಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನಕ್ಕು ಹಗುರಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಲಿದು. ಕೆಎಸ್ ನ ಪ್ರಿಯರು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನ್ನದು.

-ಜೋಗಿ

Tuesday, June 10, 2008

ಸುಳಿಯಿದೆ, ಈಜುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ

ವೈಶಾಖದ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ
ಅಪರೂಪ ತಂಗಾಳಿ.
ವಸಂತಸೇನೆಯ ನೆನಪಿಗೆ
ಮನಸ್ಸು ಶಕಾರ

ಘಾಟಿ ರಸ್ತೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ:
ಏರುಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ
ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಡಿರಿ’
ಇಳಿಯುವ ವಾಹನಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ಅವಳಿಗೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ

ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಎಡವಿ ನೆತ್ತರು ಒಸರಿದರೂ
ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು.
ಆಹಾ ಎಂಥ ಸಂಬಂಧ.
ಆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗುದ್ದಾಟ.
ಈ ಬಯಲಲ್ಲಿ
ಶ್ರಾವಣದ ಇಳಿನೀರು.

ಮುಟ್ಟಬೇಕು, ಮುಟ್ಟಿಯೂ
ಮುಟ್ಟದಂತಿರಬೇಕು.
ಮುಟ್ಟಬಾರದು, ಮುಟ್ಟದಿದ್ದರೂ
ಮುಟ್ಟಿದಂತಿರಬೇಕು
ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ
ಮಾತೆ
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ
ಎಲ್ಲವೂ
ಕಣಿವೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಉತ್ತರದ
ತುಡುಗು ಗಾಳಿಗೂಳಿ.

Friday, June 6, 2008

ಮುಸ್ಸಂಜೆಗಳನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ

ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ
ಕೆಂಡ
ಸಂಪಿಗೆಗೆ
ವಾಸನೆಯಿಲ್ಲ, ಬರೀ ಬಣ್ಣ.

ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಾ
ಉಡುಗುತ್ತದೆ ನಡು ಹೆಜ್ಜೆ
ಪಂಚೇದ್ರಿಯಗಳೂ
ಜೀವಕ್ಕೆ ಒಜ್ಜೆ

ಗರುಡಗಂಬಕ್ಕೆ
ಜೋತುಬಿದ್ದ ಹರೆಯದ
ತುಂಡುಲಂಗಕ್ಕೆ
ಕಾಸು ಕೈಲಾಸ, ಕಾಯಕ
ಮನೋವಿಲಾಸ.

ಅವಳ ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ಸು ಬಂತೆಂದರೆ
ಸೆಲ್‌ಫೋನಿಗೆ ವೈಬ್ರೇಷನ್ನು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ
ಗಾಳಿಯಂತ್ರ.
ಗುಡ್ಡಕ್ಕೂ ಚಳಿ

ವಾರಕ್ಕೆರಡು ರಜೆ
ಭಾನುವಾರ ಮನೆಮಂದಿಗೆ
ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ
ಅವಳೊಂದಿಗೆ

ಪಡಪೋಶಿ ಕತೆಗಾರನಿಗೆ
ಕವಿತೆ ಅಲರ್ಜಿ.
ಶೃಂಗಾರಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ
ಮನೋರಮೆಯೊಂದಿಗೆ
ಮುದ್ದಣನಿಲ್ಲ.
ಸಲ್ಲಾಪಕ್ಕಂತೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.

Thursday, June 5, 2008

ಸಾವೆಂಬ ಪರಕೀಯನ ಜೊತೆ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತುಕತೆ

ನಾನು ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಸಾಯಬಹುದು. ಅಥವಾ ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ. ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೂ ಅದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ. ಸತ್ತವನಿಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸತ್ತರೂ ಒಂದೇ, ರಾತ್ರಿ ಸತ್ತರೂ ಒಂದೇ. ನರಳಾಡಿ ಸಾಯದಿದ್ದರಾಯಿತು ಅಷ್ಟೇ. ಅನಾಯಾಸೇನ ಮರಣಂ, ವಿನಾ ದೈನ್ಯೇನ ಜೀವನಂ.
ಸತ್ತು ಹೋದರಂತೂ ನೆಮ್ಮದಿ. ನಾಳೆ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ಒಂದೊಂದೇ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ಅದನ್ನು ಆದಷ್ಟೂ ವಿನೂತನವಾಗಿ ಪೋಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಣಗಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ತರುಣ ಕವಿಯ ಕವಿತೆ ಓದಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ಕವಿಯ ಫೋನಿಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮತ್ತದೇ ಕೆಟ್ಟ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುತ್ತಾ, ಜೋತಾಡುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದಂಕಿ ಯಾರು ಜೋಡಿಸಿ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೆಟ್ಟ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕಾಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಸುಳ್ಳು. ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವುದು ದೇಹಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾಯುವ ಕಾಲ ಬಂದಾಗಲೂ ಹೀಗೇ ಯೋಚಿಸೋದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾ? ಎಂಥಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನವಾಗಲೀ, ಬೌದ್ಧಿಕತೆಯಾಗಲೀ, ವಿಚಾರವಾದವಾಗಲೀ ಬದುಕುವ ಅದಮ್ಯ ಆಸೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಬದುಕು ಅನ್ನುವುದು ಯಾವತ್ತೂ ಕ್ರಿಯಾಪದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕು ಮಾತ್ರ ನಾಮಪದ.
ಸಾವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದವರು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಇನ್ನೇನು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಅಂದುಕೊಂಡವರು ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿ ಬಂದು, ಜೀವನದ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಿದ್ದುಂಟು ಎಂದು ಓದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಸಾವಿಗಿದೆ ಅನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಸ್ಮಶಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಅಷ್ಚೇ. ತೀರಾ ಎದೆ ನೋವು ಬಂದಾಗ, ಕೊಂಚ ಕೆಮ್ಮು ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ ಇನ್ನು ಸಿಗರೇಟು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಅದು ಪ್ರಾಣಭಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಷ್ಟೇ. ಮತ್ತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮರುಕಳಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲ ದುರ್ಜನರೂ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಬದುಕು, ಅದೇ ನಗು, ಅದೇ ಸಂಭ್ರಮ.
*****
ಆವತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಲಗಿದ್ದೆ.
ದೇಹ ನನ್ನದು ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು. ಯಾವತ್ತೂ ನನ್ನ ದೇಹ ಹೀಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಭಯಂಕರ ಕೈಕಾಲು ನೋವು ಎಂದು ಗೋಳಾಡುವವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ಆ ನೋವು ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ನೋವುಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ. ಅದರ ತೀವ್ರತೆಯ ಅರಿವಾಗುವುದು ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೋವು ನಮಗೆ ಸುದ್ದಿ ಮಾತ್ರ.
ಸಾಯುತ್ತಾ ಮಲಗಿದಾಗ ಏನೆಲ್ಲ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯ ಗೆಳೆಯ ಆಶ್ರಫ್ ಸೂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಬ್ಬರದಿಂದ ಓಡಾಡುವವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗೆಲ್ಲ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ: ಇವನು ಹೀಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ತನ್ನದು ಅಂತ ಓಡಾಡ್ತಾನಲ್ಲ. ಇವನ ಮೆದುಳಿನ ನರಮಂಡಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ ನರವೊಂದು ಕೊಂಚ ಏರುಪೇರಾದರೆ, ಇದೇ ಮನುಷ್ಯ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಸೂಟು, ಕೋಟು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡೋದಿಲ್ವಾ. ಆದ್ರೂ ಈ ಜಂಬ ಯಾಕೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅನ್ನೋದು ಅವನ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಜೀವವೂ ಅಷ್ಚೇ. ಯಾವಾಗ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಗಲುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾತ ಪೇಟೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಾ ಸಾವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಸಾವಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಬೇಕೆಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಗಾಲೋಟದಿಂದ ಸಾಗುವ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ನೂರಾರು ಮೈಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರ ಬಂದೆ ಎಂದು ನಿಟ್ಟುಸಿರುಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾವು ಹಾಜರಾಗುತ್ತದೆ.
ನನ್ನ ಯಜಮಾನನ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೀನು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದೆಯಲ್ಲ, ಹೇಗಿದು ಅಂತ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ’ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಸಾವು. ಸಾವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಅಂದರೆ ಅದೇ.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಮವೇಗ ಎನ್ನುವ ಮಾತಿದೆ. ಯಮವೇಗ ಅನ್ನುವುದು ಯಮನ ವೇಗ ಇರಲಾರದು. ಅವನದೋ ಕೋಣ ವಾಹನ. ಕಂಬಳದಲ್ಲಿ ಕೋಣ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದು ಅಂಥ ವೇಗವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಮವೇಗ ಅನ್ನುವುದು ಸಾವು ಜೀವವನ್ನು ಸೆಳೆದೊಯ್ಯುವ ವೇಗ ಇರಬಹುದೇ. ಅಥವಾ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುವವನು ಬೇಗ ಯಮಲೋಕ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಆ ವೇಗವನ್ನು ಯಮವೇಗ ಅನ್ನುತ್ತಾರಾ? ಹಾಗೇ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಯಮ ಉರುಳೆಸೆದು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ ಅನ್ನುವುದೊಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಯಿತು ಅನ್ನೋದು ಮತ್ತೊಂದು ಉಕ್ತಿ. ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಯಾಕೆ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣ ಯಾಕೆ ಪಕ್ಷಿ? ಮತ್ಯಾರಿಗೋ ಪ್ರಾಣವೆಂಬುದು ಜ್ಯೋತಿ. ಅದು ಆ ಮಹಾಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದಂತೆ.
ಬದುಕಿರುವಾಗ, ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿರುವಾಗ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಿರಾಡಿ ಘಾಟಿಯ ಬಳಿ ಮರಕ್ಕೆ ಜೀಪು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಏಳೋ ಎಂಟೋ ಮಂದಿ ತೀರಿಕೊಂಡರಂತೆ. ಆ ಘಟನೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಎಷ್ಟು ನೀರಸವಾಗಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬ ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ: ನಿಂತಿರುವ ಮರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೀಪು ಡಿಕ್ಕಿ. ಇದನ್ನೇ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದರೆ ಜೀವವಿರೋಧಿ ಧೋರಣೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಮಾಷೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಯುವುದು ಸತ್ತವನ ಪಾಲಿಗೆ ಏನೋ ಎಂತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದುಕಿರುವವರ ಪಾಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಥ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವ ಅಲ್ಲ.
ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತೇವೆ ಅನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬದುಕಿರುವವರು ಉತ್ತರಿಸಲಾರರು, ಉತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸತ್ತವರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೆವ್ವಗಳನ್ನು ನೋಡಿದವರು, ದೆವ್ವಗಳ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಿದವರು ಯಾರೂ ಸತ್ತ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸತ್ತ ನಂತರ ದೆವ್ವವಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಂತ ದೆವ್ವಗಳು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ದೆವ್ವಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಪಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಪುರಾಣ. ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಪಾಪವಂತೆ. ಹುಟ್ಟದೇ ಇರುವುದು ಪುಣ್ಯ. ಪುಣ್ಯವಂತರು ದಿವ್ಯ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಸೇರುವತ್ತಾರಂತೆ. ಅವರು ಹುಟ್ಟುಸಾವುಗಳ ಚಕ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರಂತೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲದ ಸಾವೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಯಾವುದು. ಹುಟ್ಟದ ಹೊರತು ಇರುವುದು ಹೇಗೆ? ಇರದ ಮೇಲೆ ಅದು ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಅಂದ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟು ಇದೆ ಅಂತಾಯಿತಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಅದು ಸಾವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ?
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಳೆಯ ಹಾಗೆ ಸಾವು ಕೂಡ ಅನೂಹ್ಯ. ಸಾವಿನ ಹಾಗೆ ನಾಳೆ ಕೂಡ ನಿಗೂಢ. ನಿನ್ನೆಗೆ ಸತ್ತು, ನಾಳೆಗೆ ಹುಟ್ಟದ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸತ್ಯ, ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳು. ನಾಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೂಡ ಬರೀ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೇ. ಅದೂ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವೇ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಗೋರಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
*****
ಅಮರತ್ವ ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಲಭೂತ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಅಂಥ ಅಮರತ್ವ ಎಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಇಚ್ಛಾಮರಣಿ ಅನ್ನುವ ವರ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಶಾಪವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಆತ ತನ್ನಿಚ್ಚೆ ಬಂದಾಗ ಸಾಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹಿರಿಯ ಜೀವ ಸಾಯಬೇಕು ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುವ ಹಾಗೆ ಅವನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ವರ್ತಿಸಿದರೇ? ಹಾಗೆ ಅವರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನುವುದು ವರ ಕೊಟ್ಟಾಕೆಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತೇ? ಅಮರನಾಗು ಎಂದು ಹರಸಿದ್ದರೆ ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪ ಆಗುತ್ತಿತ್ತೇ?
ಸಾವಿಲ್ಲದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವನು ಚಿರಂಜೀವಿ ನಿಜ. ಆದರೆ ಚಿರಂಜೀವತ್ವದಿಂದ ಏನು ತಾನೇ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೇಗಿರುತ್ತೇವೋ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಹಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಪಾಲಿಗೆ , ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿಗೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲಿಗೆ ನಾವು ಅಪ್ರಸ್ತುತರಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತರಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದೇ ಸಾವಲ್ಲವೇ. ಇನ್ನೂರು ವರುಷ ಬದುಕುತ್ತೀರಿ ಅಂತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಓರಗೆಯ ಮಂದಿ ಹೊಸಬರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜಗತ್ತೇ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರು, ಮಿತ್ರರು ಯಾರ ಜೊತೆಗೂ ನಿಮಗೆ ಸಂವಹನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಾಗೆ ಜೀವಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗಿದ್ದೂ ಎಲ್ಲರಂತಿರದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಅಮರರಾಗಬೇಕು, ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ ಆಗಬೇಕು ಅನ್ನುವ ಆಸೆ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ. ಅದರಿಂದ ಬಹಳ ಅನುಕೂಲಗಳೇನಿಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ನಮ್ಮ ಆಯಸ್ಸೇ ನಮಗೆ ಭಾರವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಉಸಿರೇ ನಮಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಯಾಕಾದರೂ ಬದುಕಿದ್ದೇವೋ ಅನ್ನಿಸತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗನ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹೀಗನ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನಿಲ್ಲ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಆಮೇಲೆ ಭಯವಾಗಿ ಅದಾದ ಮೇಲೆ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಾವು, ಕ್ರಮೇಣ ಗೆಳೆಯನಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲೋ ಸಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಮಿತ್ರನಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ತುಂಬ ದಿನದಿಂದ ಕರೀತಿದ್ದಾನೆ, ಒಂದ್ಸಾರಿ ಹೋಗಬೇಕು’ ಎಂದು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಿತ್ರನ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಂತೆ ಸಾವಿನ ಕುರಿತೂ ಯೋಚಿಸಬಲ್ಲವರಾಗುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ, ಎಪ್ಪತ್ತು ಸಮೀಪಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸಾವಿನ ಭಯ ಕಾಡುತ್ತದಾ? ನಿರಾಳವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದವರು, ತೀರಾ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ದಿನಾ ಡಾಕ್ಟರ ಹತ್ರ ಹೋಗೋಣ ಅಂತ ಗೋಳು ಹುಯ್ಕೋತಾರೆ ಅಂತ ಗೆಳೆಯರು ಅವರ ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪಂದಿರ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರದಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು.
ದುರಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮಿತ್ರನಿಗೆ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು: ಇವೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ನೀನು ಹತ್ತು ವರುಷ ಜಾಸ್ತಿ ಬದುಕ್ತೀಯಾ. ಆ ಕೊನೆಯ ಹತ್ತು ವರುಷಗಳು ನಿನ್ನದಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀನು ಬೇರೆಯವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತೀಯಾ. ಅದರ ಬದಲು ಎಲ್ಲಾ ದುರಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ ಹತ್ತು ವರುಷ ಮೊದಲೇ ಸತ್ತು ಹೋಗು. ಕನಿಷ್ಟ ನೀನಾದರೂ ಸುಖವಾಗಿರುತ್ತೀಯಾ.
ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ.