Thursday, July 3, 2008

ನಮ್ಮೊಳಗೊಬ್ಬ ಯೂಲಿಸಿಸ್!

ಮತ್ತೆ ಅಡಿಗರಿಂದಲೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು!
ಒಂದೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಹಾಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಕವಿ ಕೀಲಿಕೈ. ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನೂ ಕೀಲಿ ಕೈ. ಆಲ್ರ್ಪೆಡ್ ಟೆನಿಸನ್‌ನ ಯೂಲಿಸಿಸ್’ ಕವಿತೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನೆನಪಾದದ್ದು ಅಡಿಗರ ಅದೇ ಹಳೇ ಸಾಲು: ಇರುವುದೆಲ್ಲವ ಬಿಟ್ಟು ಇರದುದರೆಡೆಗೆ ತುಡಿವುದೆ ಜೀವನ?
ಅವನಿಗಾದದ್ದು ಅದೇ. ಅಗಾಧವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ವೀರ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಂಧು ಮಿತ್ರರಿದ್ದಾರೆ, ಖ್ಯಾತಿಯಿದೆ. ಅವನು ಸುಖವಾಗಿರಬಹುದಿತ್ತು ಅಲ್ಲೇ, ಹಾಗೇ, ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಸುಖವಾಗಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೇನೋ ಸೆಳೆತ, ಮತ್ತೇನೋ ತುಡಿತ. ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
ಇಲ್ಲ, ಸುಖವಿಲ್ಲ
ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಆಲಸಿ ದೊರೆ
ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯೌವನ ಸಂದ ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆ
ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ.
ಉಣ್ಣುತ್ತಾ, ಮಲಗುತ್ತಾ, ಮೇಯುತ್ತಾ
ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದ
ಈ ಅನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಪರ ನ್ಯಾಯದ
ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಾ..

ಶೂರನಾದ ನಾಯಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನ್ನಿಸುವುದಿಷ್ಟು. ಅವರು ಆಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೇ ಲಾಯಕ್ಕು. ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯಿಲ್ಲದ ಮೂರ್ಖರು ಅವರು. ದಂಡಿಸಿ ಅವರನ್ನು ದಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು, ಆದರೆ ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ್ಕೆ. ಅವರು ಯಾವ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಉದ್ಧಾರವಾದಾರು? ಅವರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದರೂ ದಕ್ಕುವುದೆಷ್ಟು?
ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸರಪಣಿ. ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ತಾನು ಇವರಂತಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇನ್ನೆಷ್ಟೋ ಇದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಹೊರಟಿದೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು.

ಇಲ್ಲ, ನಾನು ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲಾರೆ
ಬದುಕನ್ನು ತಳಮಟ್ಟ ಹೀರಬೇಕು ನಾನು
ಎಲ್ಲ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ,. ಸುಖಿಸಿದ್ದೇನೆ, ನೊಂದಿದ್ದೇನೆ.
ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರ ಜೊತೆಗೂ, ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿಯೂ.
ಎತ್ತರಿಸಿ ನುಗ್ಗುವ ಕಡಲ ಅಲೆಗಳ
ಚಂಡಮಾರುತದ, ಮಬ್ಬು ಕವಿದ ಸಾಗರವ
ಮೆಟ್ಟಿ ಸಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಸಾಹಸಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಕಳೆದ ಕಾಲವ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ ಮನ. ಆ ಸಾಹಸ, ಆ ರೋಮಾಂಚ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದಿದೆ. ನಿನ್ನ ಅವತಾರ ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು ಎಂಬಂತೆ ಎಲ್ಲ ತಣ್ಣಗಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಆ ರೋಚಕತೆ ಬೇಕೆನ್ನುತ್ತದೆ ಮನಸ್ಸು. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜೀವ ಹಾಗೆ ತುಡಿಯುವುದು ತಪ್ಪೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೇ ಬೇಡವೇ? ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಚಿಂತೆಯೇ?

ಹೊಸ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಹಸಿದವನಂತೆ
ಸುತ್ತಾಡಿದೆ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಏನೇನೆಲ್ಲ ಕಂಡೆ.
ಆ ಊರು, ಆ ಜನ, ಆ ಮನ, ಆ ಪರಿಸರ, ಆ ಅಧಿಕಾರ
ಹೋದೆಡೆಯೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಗೌರವದ ಸ್ವಾಗತ.
ನನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಜೊತೆ ಕಾದಾಡಿದ ಉನ್ಮತ್ತ ಮತ್ತು.
ಗಾಳಿ ತೊನೆಯುವ ಟ್ರಾಯ್ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತ ಕ್ಷಣ.
ನಾನು ಕಂಡದ್ದೆಲ್ಲ ನಾನೇ ಆದ ಜೀವನ.
ಪಡೆದ ಅನುಭವ, ನಡೆದ ಹಾದಿ
ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಡ್ಡಿಬಾಗಿಲಿನ ಮುಂದೆ
ಅದರಾಚೆ ನಾನು ನಡೆಯದ ದಾರಿ.
ಸಾಗಿದಂತೆಲ್ಲ ಮಸುಕಾಗುವ ಸೀಮಾರೇಖೆ.
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಕೊನೆಯೆಂಬುದು ಎಷ್ಟು ನೀರಸ?
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡು
ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಥಳಥಳಿಸದೆ
ಉಸಿರಾಟವೇ ಬದುಕು ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕುವುದೂ
ಒಂದು ಬದುಕಾ?

ಇಲ್ಲ , ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಪುರುಷಾರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಹಾಗನ್ನಿಸುವುದು ಬೆಳೆಯುವ ಸೂಚನೆಯಾ? ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಯೋಚಿಸಿ. ಒಂದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುವವನು ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲದ ಬದುಕಿದೆಯಾ? ಇರಬೇಕಾ? ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿಲ್ಲದಿರು, ಕೊನೆಯನೆಂದು ಮುಟ್ಟದಿರು, ಮನೆಯನೆಂದು ಕಟ್ಟದಿರು ಅಂದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೇನಾ?

*****

One equal temper of heroic hearts,
Made weak by time and fate,
but strong in will
To strive, to seek, to find, and not to yield.
ಕಾಲ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ವೀರಾವೇಶವನ್ನು ಮಂಕಾಗಿಸುತ್ತದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ದೃಢಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕೆ, ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ, ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ. ಆಗಾಗ ಎದುರಾಗುವ ದುರ್ಬಲ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಕ್ಕೆ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ ಟೆನಿಸನ್. ಆ ವೀರನ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮೊಳಗೂ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುವ, ಮತ್ತೆ ಎದುರಿಸುವ, ಮತ್ತೊಂದು ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾನೆ.
ಅಡಿಗರು ಹೇಳಿದ್ದು ಅದನ್ನೇನಾ?

ಬಾವಿಯೊಳಗಡೆ ನೀರು, ಮೇಲಕ್ಕಾವಿ
ಆಕಾಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದರ ಕಾರಣ ಬೀದಿ
ಕಾರ್ಮುಗಿಲ ಖಾಲಿ ಕೋಣೆಯ ಅಗೋಚರ ಬಿಂದು
ನವಮಾಸವೂ ಕಾವ ಭ್ರೂಣರೂಪಿ
ಭೂತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಳೆ ವರ್ತಮಾನ
ಅಗೆದುತ್ತ ಗದ್ದೆಗಳ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯ ವರಣ
ಭತ್ತಗೋಧುವೆ ಹಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟ ಬೃಂದಾವನ
ಗುಡಿಗೋಪುರಗಳ ಬಂಗಾರ ಶಿಖರ

ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದೇ ಹೀಗೆ. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿತೆ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಕವಿತೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ನೆಪವಾಗಬಹುದು. ಭೂತರೂಪಕ್ಕೆ ಮಳೆ ವರ್ತಮಾನ ಎಂದರೆ ಮೋಡಗಟ್ಟಿದ್ದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಮನಸ್ಸು ಮಳೆಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವೂ ಸೃಜನಶೀಲವೂ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ರೂಪಕವಾಗಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ತಳೆಯಬೇಕಾಗ ನಿಲುವು .ಯಾವುದು? ಸದಾ ಹೊಸದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತುಡಿಯುತ್ತಿರಬೇಕಾ? ಹಾಗೆ ತುಡಿಯುವುದೇ ಬದುಕಾಗಬೇಕಾ? ಅಥವಾ ಒಂದು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತು ಸವಿಯಬೇಕಾ? ಸವಿಯುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾವು ಸವೆಯುತ್ತಲೂ ಇರುತ್ತೇವಲ್ಲ? ನಾಳೆ ಅದೇ ಗೆಲುವು ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ?
ಮತ್ತೊಂದು ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಆಸೆ ಕೂಡ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕವಾ ಅನ್ನುವ ಅನುಮಾನ? ಸುಮ್ಮನುಳಿಯುವುದು ಸರಿಯಾ ಎಂಬ ಗುಮಾನಿ. ಕ್ರಿಯೆಯ ರೋಚಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಅರಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾ ಅಥವಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಕವಿತೆಗಳೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರವೇ ಸಿಗದೇ ಕೂತಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ:
ಯೌವನ ಸಂದ ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆ ಕೂತಿದ್ದಾನಲ್ಲ ಅವನು. ಅವಳ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅವನೆಲ್ಲಿದ್ದ? ಅವಳ ಜೊತೆಗಿದ್ದನಾ? ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಂದ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ ಅವನ ಸಾಹಸದಿಂದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ದಕ್ಕಿತು? ಅವನು ಗೆದ್ದು ಬರುತ್ತಾನೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಅವಳ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥವೇನು? ಅವನಂತೆಯೇ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಭೂತರೂಪದ ಮಳೆಯ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಅವಳು ಮಳೆಯಾಗುವುದು ಯಾವಾಗ?
ಆಷಾಢದ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ದಟ್ಟೈಸುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಯಾವುದೋ ಗಾಳಿ ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಗೋ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂಬ ಅಗಿಷ್ಟಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ಮನಸ್ಸು ಕಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ.
ನಿಗಿನಿಗಿಕೆಂಡ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ!

2 comments:

ರಾಘವೇಂದ್ರ ಜೋಶಿ said...

ನಿಜ ನಿಜ.ಅದಕ್ಕೇ ಎನೋ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು
We should always CROSS the "t"
and DOT the "i"..
ಅಂತ ತುಂಬ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಅದಕ್ಕೇ ಬುದ್ಧ ಎದ್ದು ಹೋದ;ಗೆದ್ದರೂ ಬಾಹುಬಲಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಂಡ..
-ರಾಘವೇಂದ್ರ ಜೋಶಿ.

ಶಾಂತಲಾ ಭಂಡಿ said...

ಪ್ರೀತಿಯ ಜೋಗಿಯವರಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು,
ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಪುನಃ ಬ್ಲಾಗಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಲೇಖನ ಓದುತ್ತ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ನೀವೇ ಬರೆದ "ಪದ್ಯ ಸಲೀಸು ಅಂದು­ಕೊಂ­ಡಿ­ರುವ ಯುವ­ಕ­ವಿ­ಗ­ಳಿಗೆ..." ಲೇ‍ಖನ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ಇಂತಹ ಉತ್ತಮ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಿಮಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.