ತ.ಸು. ಶಾಮರಾಯರ ತುಸು ನೆನೆದು...

ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಗೆ ವಿಮ­ರ್ಶ­ಕನ ಹಂಗಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ಕೆಟ್ಟ ಕೃತಿಗೂ ವಿಮ­ರ್ಶಕ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆ­ಯದೋ ಕೆಟ್ಟದೋ ಅಂಥ ಗೊತ್ತಾ­ಗ­ದಂಥ ಕೃತಿ­ಗ­ಳನ್ನು ಮನ­ದಟ್ಟು ಮಾಡಿ­ಸು­ವು­ದ­ಕ್ಕಷ್ಟೇ ನಮಗೆ ಟೀಕಾ­ಕಾರ ಬೇಕು.
ಆದರೆ ಕೆಲ­ವೊಮ್ಮೆ ಯಾರ ಹಂಗೂ ಇಲ್ಲದ ಕೃತಿ­ಗಳು ಬರು­ವು­ದುಂಟು. ಅವು ದೂರ­ಬೆ­ಟ್ಟದ ತಪ್ಪ­ಲಲ್ಲಿ ಸಹ­ಜ­ವಾಗಿ ಅರ­ಳುವ ಕಾಡು ಹೂವಿ­ನಂತೆ ನಳ­ನ­ಳಿ­ಸು­ತ್ತಿ­ರು­ತ್ತವೆ. ಆ ಹೂವು ಹೇಗೆ ಅರ­ಳಿತು, ಅದಕೆ ನೀರೆ­ರೆ­ದ­ವರು ಯಾರು? ಆ ಹೂವಿ­ಗೇಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಬಣ್ಣ? ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ­ಗ­ಳನ್ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಾ­ಕದ ಆ ಹೂವು ಸುಮ್ಮನೆ ಖುಷಿ­ಕೊ­ಡು­ತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆ ಅರ­ಳಿದ ಹೂವಿ­ನಂಥ ಕೃತಿ­ಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿದೆ;

ಹಾಳೂ­ರಿನ ಅನು­ಭವ

ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು ಶೇಕ­ದಾ­ರ­ರಾದ ಮೇಲೆ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಪದ್ಧ­ತಿ­ಯಂತೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕುದು­ರೆ­ಯನ್ನು ಕೊಂಡು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಳ್ಳಿ­ಗ­ಳಿಗೆ ಹೋಗಿ­ಬ­ರು­ತ್ತಿ­ದ್ದರು. ಸಾಯ್ ಬಾಬಿನ ಹಣ­ವನ್ನು ಅವರೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ವಸೂ­ಲ್ಮಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕಛೇ­ರಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿ­ಸ­ಬೇ­ಕಿತ್ತು. ಸಾಮಾ­ನ್ಯ­ವಾಗಿ ಪ್ರತಿ­ತಿಂ­ಗಳೂ ಈ ಕೆಲ­ಸ­ವಿದ್ದೇ ಇರು­ತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಬೆಳ­ಗಿನ ಪೂಜೆ, ಉಪಾ­ಹಾ­ರ­ಗ­ಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿ, ತಾಲ್ಲೂ­ಕಿನ ಮುಖ್ಯ­ಸ್ಥ­ಳ­ವಾದ ಚಳ್ಳ­ಕೆ­ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸಂಜೆ­ಯೊ­ಳ­ಗಾಗಿ ಆ ಕೆಲ­ಸ­ವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮರು­ದಿನ ಬೆಳಗೆರೆಗೆ ಹಿಂದಿ­ರುಗಿ ಬರುವ ಪದ್ಧತಿ. ಹೀಗಿ­ರು­ತ್ತಿ­ರಲು ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆೆಯ ಮೇಲೆ ಚಳ್ಳ­ಕೆ­ರೆಗೆ ಹೊರ­ಟರು. ಸಾಯ್ ಬಾಬಿನ ಐನೂರು ರುಪಾ­ಯಿ­ಗ­ಳನ್ನು ಅವರು ಕೊಡ­ಹೋ­ಗ­ಬೇ­ಕಾ­ಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲವೂ ಬೆಳ್ಳಿಯ ರುಪಾ­ಯಿ­ಗಳು. ಆ ಹಣ­ವನ್ನು ಹಮ್ಮಿ­ಣಿ­ಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ನಡು­ವಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ­ಕೊಂಡು ದೇವರೇ ಗತಿ ಎಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರ­ಟರು. ಸಂಜೆ ಮಬ್ಬು­ಗ­ತ್ತಲು ಪಸ­ರಿ­ಸುವ ವೇಳೆಗೆ ಉಳ್ಳ­ರ್ತಿ­ಯನ್ನು ಸೇರಿ­ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಚಳ್ಳ­ಕೆ­ರೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಮೈಲಿ. ಉಳ್ಳ­ರ್ತಿ­ಯಿಂದ ಮೂರು ಮೈಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡು­ವ­ಷ್ಟ­ರಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲು ಕವಿ­ಯಿತು. ಹಾದಿ­ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳ್ಳ-ಅ­ದನ್ನು ಗರಣಿ ಎಂದು ಕರೆ­ಯು­ತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ದಾಟು­ತ್ತಲೇ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ ಕಾಣಿ­ಸಿತು. ಊರಿನ ತುಂಬ ಜನ ತುಂಬಿ­ದ್ದಾರೆ. ಮನೆ­ಮ­ನೆ­ಯಿಂ­ದಲೂ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಇಣುಕು ಹಾಕು­ತ್ತಿದೆ. ಊರ ಮುಂದಿನ ಒಂದು ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಊರಿನ ಶಾನು­ಭೋೋಗ, ಪಟೇಲ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಮನು­ಷ್ಯರು ಕೂತು ಮಾತಾ­ಡು­ತ್ತಿ­ದ್ದಾರೆ. ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವ­ರಿಗೆ ಇದು ಯಾವುದೋ ಪರಿ­ಚಿತ ಗ್ರಾಮು­ವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ­ನಾ­ಡುತ್ತಾ ಕುಳಿ­ತಿದ್ದ ಜನ­ಗಳೂ ಪರಿ­ಚಿ­ತ­ರೆಂ­ಬಂ­ತೆಯೇ ಭಾಸ­ವಾ­ಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಯಾವ ಗ್ರಾಮ, ಯಾವಾಗ ನೋಡಿದ್ದು ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ನೆನ­ಪಾ­ಗ­ಲೊ­ಲ್ಲದು. ಈ ಸಂದಿ­ಗ್ಧ ಮನ­ಸ್ಸಿ­ನ­ಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಊರ­ಬಾ­ಗಿ­ಲನ್ನು ಸೇರಿ­ದರು. ಒಡ­ನೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿ­ತಿ­ದ್ದ­ವ­ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತಟ್ಟನೆ ಮೇಲ­ಕ್ಕೆದ್ದು ಒಂದು ಭಯ ಭಕ್ತಿ­ಯಿಂದ ಕೈಜೋ­ಡಿಸಿ `ಶೇ­ಕ­ದಾರ ಸ್ವಾಮಿ­ಯ­ವ­ರಿಗೆ ನಮ­ಸ್ಕಾರ. ದಯ­ಮಾ­ಡಿ­ಸ­ಬೇಕು' ಎಂದು ಸ್ವಾಗ­ತಿ­ಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹತ್ತಿ­ರ­ದ­ಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತೊ­ಬ್ಬ­ನನ್ನು `ಎಲೋ ನಿಂಗ, ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಜಮ­ಖಾ­ನ­ವನ್ನೂ ಒಂದು ಚಾಪೆ­ಯನ್ನೂ ತಂದು ಆಂಜ­ನೇ­ಯನ ದೇವ­ಸ್ಥಾ­ನ­ದಲ್ಲಿ ಹಾಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅವನು ಓಡುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಚಾಪೆ, ಜಮ­ಖಾನ ತಂದು ಹಾಸಿದ ಮೇಲೆ ಕುದು­ರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ್ದ ಥಡಿ­ಯನ್ನು ತೆಗೆದು, ಗುಡಿ­ಯೊ­ಳ­ಗಿಟ್ಟ, ಕುದು­ರೆ­ಯನ್ನು ದೇವ­ಸ್ಥಾ­ನದ ಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿ­ಹಾಕಿ, ಹುಲ್ಲು ತಂದು ಹಾಕಿದ. ದೇವ­ಸ್ಥಾ­ನ­ದಲ್ಲಿ ಮಾರು­ತಿಯ ಎದು­ರಿಗೆ ದೀಪ ಢಾಳಾಗಿ ಉರಿ­ಯು­ತ್ತಿತ್ತು. ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ, ದೇವ­ರಿಗೆ ನಮ­ಸ್ಕ­ರಿಸಿ, ಜಮ­ಖಾ­ನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿ­ತರು. ಅವ­ರೊ­ನಿದ್ದ ಆಗಂ­ತುಕ `ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿನ ಶಾನು­ಭೋೋಗ. ಏಳಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ, ನಿಮ್ಮ ಆಹ್ನಿ­ಕಕ್ಕೂ ಭೋಜ­ನಕ್ಕೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು­ತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಆದ­ರ­ದಿಂದ ಆಹ್ವಾ­ನಿ­ಸಿದ. ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು `ಶಾ­ನು­ಭೋಗರೇ, ನಾನು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಊಟ ಮಾಡು­ವು­ದಿಲ್ಲ. ಹತ್ತಿ­ರ­ದ­ಲ್ಲಿಯೇ ಹಳ್ಳ­ವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆದು ಸಂಧ್ಯಾ­ವಂ­ದನೆ ಮಾಡಿ ಬರು­ತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ­ಯ­ವ­ರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರ­ನ್ನಾ­ದರೂ ಕಾವ­ಲಿ­ರು­ವಂತೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ­ದರು. ಆ ಶಾನು­ಭೋಗ ತಳ­ವಾ­ರ­ನನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆದು ಅಲ್ಲಿ ಕಾವ­ಲಿ­ರು­ವಂತೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ.ದೇ­ವ­ಸ್ಥಾ­ನ­ದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರ­ದ­ಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿ­ಯು­ತ್ತಿದ್ದ ಹಳ್ಳ­ದಲ್ಲಿ ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ನ­ವರು ಕಾಲು ತೊಳೆದುು, ಸಂಧ್ಯಾ­ವಂ­ದನೆ ಮಾಡಿ ಮುಗಿ­ಸಿ­ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ದೇವ­ಸ್ಥಾ­ನಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಒಂದು ಶುಭ್ರ­ವಾದ ಹಿತ್ತಾ­ಳೆಯ ಪಾತ್ರೆ ತುಂಬ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆ­ಸಿದ ಘಮ­ಘ­ಮಿ­ಸುವ ಹಸು­ವಿನ ಹಾಲನ್ನೂ, ಸೊಗ­ಸಾದ ಒಂದು ಚಿಪ್ಪು ಬಾಳೆ­ಹ­ಣ್ಣನ್ನೂ ತಂದಿ­ಟ್ಟು­ಕೊಂಡು ಕಾದಿ­ದ್ದರು. ` ಈ ಬಡ­ವನ ಮನೆ­ಯಲ್ಲಿ ಊಟ­ವ­ನ್ನಂತೂ ಮಾಡು­ವಂ­ತಿಲ್ಲ. ಈ ಹಾಲು-ಹ­ಣ್ಣು­ಗ­ಳ­ನ್ನಾ­ದರೂ ಸ್ವೀಕ­ರಿಸಿ ನನ್ನ ಪುನೀ­ತ­ನ­ನ್ನಾಗಿ ಮಾಡ­ಬೇಕು. ಇಲ್ಲ­ದಿ­ದ್ದರೆ ಈ ಬಡ­ವನ ಮನ­ಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾ­ಧಾನ ಆಗು­ವು­ದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಂಗ­ಲಾಚಿ ಬೇಡಿ­ಕೊಂಡ. ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು ಆತನ ಪ್ರಾರ್ಥ­ನೆ­ಯನ್ನು ನಿರಾ­ಕ­ರಿ­ಸ­ಲಾ­ಗದೆ, ಹಾಲು ಹಣ್ಣು­ಗ­ಳನ್ನು ಆ ರಾಮ­ದೂ­ತ­ನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀರಾ­ಮ­ರ­ಕ್ಪಾ­ಮಂ­ತ್ರ­ದಿಂದ ಪುನೀ­ತ­ವಾ­ಗಿದ್ದ ಆ ಹಣ್ಣು­ಗ­ಳನ್ನು ತಿಂದು,ಹಾಲು ಕುಡಿ­ದರು. ಅವೆ­ರಡೂ ತುಂಬ ರುಚಿ­ಯಾ­ಗಿ­ದ್ದವು.
ಶೇಕ­ದಾ­ರರು ಬಳಿಕ ಶಾನು­ಭೋೋ­ಗ­ನೊ­ಡನೆ ಲೋಕಾ­ಭಿ­ರಾಮ­ವಾಗಿ ಮಾತಾ­ಡುತ್ತಾ, ಆ ಊರಿನ ಹೆಸರು ಹೊಸ­ಹ­ಳ್ಳಿ­ಯೆಂದೂ, ಚಳ್ಳ­ಕೆರೆ ತಾಲೂಕು ತಳುಕು ಹೋಬ­ಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗ್ರಾಮ­ವೆಂದೂ, ಆ ಊರಿಗೆ ಶಾನು­ಭೋೋ­ಗ­ನಾದ ಆತನ ಹೆಸರು ತಿಮ್ಮ­ಪ್ಪ­ನೆಂದೂ ತಿಳಿ­ದು­ಕೊಂ­ಡರು. ಆತ ಶೇಕ­ದಾ­ರ­ರನ್ನು ಕುರಿತು ` ಮಹಾ­ಸ್ವಾಮಿ, ತಮ್ಮಂಥ ಹಿರಿ­ಯರ ಆಶೀ­ರ್ವಾ­ದ­ದಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವ ತೊಂದ­ರೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ತಮ್ಮಂ­ತಹ ಸತ್ಬ್ರಾ­ಹ್ಮ­ಣರ ಸೇವೆ­ಯಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯ­ನಾದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀ­ಪದ ಹಳ್ಳಿ­ಗಳು ಪರ­ಶು­ರಾ­ಮ­ಪುರ ಹೋಬ­ಳಿಗೆ ಸೇರಿ­ದವು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಾವು ಬಂದು ಹೋಗು­ವಾಗ ನಾನು ತಮ್ಮನ್ನು ಅನೇಕ ಸಲ ನೋಡಿ­ದ್ದೇನೆ. ತಮ್ಮ ಗುರುತು ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾ­ಗಿಯೇ ಇದೆ' ಎಂದ ಹೊಗ­ಳಿದ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು­ಗಂ­ಟೆ­ಯಾ­ಯಿತು. ಶಾನು­ಭೋಗ ತನ್ನ ಅತಿ­ಥಿ­ಯನ್ನು ಕುರಿತು `ಮ­ಹಾ­ಸ್ವಾಮಿ ತಾವಿನ್ನು ಮಲ­ಗೋ­ಣ­ವಾ­ಗಲಿ, ನಾನೂ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು­ತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಅವ­ರಿಗೆ ನಮ­ಸ್ಕ­ರಿಸಿ ಮೇಲೆದ್ದ.
ಆಗ ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು `ತಿ­ಮ್ಮ­ಪ್ಪ­ನ­ವರೇ, ಇದು ಪರ­ಸ್ಥಳ. ದೇವ­ಸ್ಥಾ­ನದ ಬಾಗಿಲು ಭದ್ರ­ವಿ­ರು­ವಂತೆ ಕಾಣು­ತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಊರ ಹೊರ­ಗಿದೆ. ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಈಗ­ತಾನೇ ವಸೂ­ಲಾದ ಭಾರೀ ಹಣ­ವಿದೆ. ನಾನು ಹುಷಾ­ರಾ­ಗಿ­ರು­ವುದು ಮೇಲು. ಇದು ನಾಳೆಯ ದಿನ ಖಜಾ­ನೆಗೆ ಇರ­ಸಾ­ಲಾ­ಗ­ಬೇ­ಕಾದ ಹಣ. ರಾತ್ರಿ­ಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ­ಯಾ­ಗಿ­ರ­ಬೇ­ಕಾದ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಇರು­ವುದು ಸರಿ­ಯಲ್ಲ. ಆದ್ದ­ರಿಂದ ಈ ಹಣ­ವನ್ನು ರಾತ್ರಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಜೋಪಾ­ನ­ವಾ­ಗಿ­ಟ್ಟು­ಕೊಂ­ಡಿದ್ದು, ಬೆಳಗೆರೆಗೆ ನಾನು ಹೊರ­ಡುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಂದು­ಕೊಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತಮ್ಮ ಸೊಂಟ­ದ­ಲ್ಲಿದ್ದ ಹಮ್ಮಿ­ಣಿ­ಯ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ತೆಗೆದು ಶಾನು­ಭೋ­ಗರ ಕೈಲಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಶಾನುಭೋಗ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ` ಅಗ­ತ್ಯ­ವಾಗಿ ಆಗಲಿ ಮಹಾ­ಸ್ವಾಮಿ. ತಾವು ನಿಶ್ಚಿಂ­ತೆ­ಯಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡೋ­ಣ­ವಾ­ಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹಣದ ಹಮ್ಮಿ­ಣಿ­ಯೊಂ­ದಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ. ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು ಹಾಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಹೋದರು.
ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವರು ಮಾಮೂಲು ಪದ್ಧತಿ­ಯಂತೆ ಪಂಚ­ಪಂಚ ಉಷಃ­ಕಾ­ಲ­ಕ್ಕೆದ್ದು ಹಾಸಿ­ಗೆ­ಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಮು­ಚ್ಚಿ­ಕೊಂಡೇ ಪ್ರಾತಃ­ಸ್ಮ­ರ­ಣೆ­ಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿ­ಸಿ­ದರು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಮಾ­ನ್ಯ­ವಾಗಿ ಕೋಳಿ ಕೂಗ­ಬೇಕು. ನೇಗಿ­ಲ­ಯೋಗಿ ಎತ್ತು­ಗ­ಳ­ನ್ನ­ಟ್ಟಿ­ಕೊಂಡು ಹೊಲ­ಗಳ ಹಾದಿ ಹಿಡಿ­ಯ­ಬೇಕು; ಹೆಣ್ಣು­ಗ­ಳೆದ್ದು ಹಾಡುತ್ತಾ ರಾಗಿ ಬೀಸ­ಬೇಕು, ಅಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟ­ಬೇಕು, ಅಂಗ­ಣಕ್ಕೆ ಸಗಣಿ ನೀರು ಹಾಕ­ಬೇಕು. ದನ­ಗ­ಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಹಾಕಿ ಹಾಲು ಕರೆ­ಯ­ಬೇಕು. ಹಕ್ಕಿ­ಗಳು ಮರ­ಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಚಿಲಿ­ಪಿ­ಲಿ­ಗು­ಟು್ಟ­ತ್ತಿ­ರ­ಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದೊಂದೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿ­ಸ­ಲಿಲ್ಲ. ಶೇಕ­ದಾ­ರರು ಅರ್ಧ­ಂಟೆ ಕಾದರು. ಕೋಳಿ ಕೂಗ­ಲಿಲ್ಲ. ಜನರ ಚಲ­ನ­ವ­ಲನ ಇಲ್ಲ. ಬೆಳಕು ಹರಿ­ಯುತ್ತಾ ಬಂದಂತೆ ತಾವು ಮಲ­ಗಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆ ಕಾಣಿ­ಸ­ಲಿಲ್ಲ.ಅ­ದಕ್ಕೆ ಬದ­ಲಾಗಿ ಸೊಪ್ಪು­ಸ­ದೆ­ಗಳ ರಾಸು ಕಾಣಿ­ಸಿತು. ಎದ್ದು ಗುಡಿಯ ಮುಂದಿನ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡಿ­ದರು.
ಅಲ್ಲೇ­ನಿದೆ? ಮನೆ­ಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಜನರೂ ಇಲ್ಲ. ಹರಕು ಮುರುಕು ಗೋಡೆ­ಗಳು, ಅಸ್ತ­ವ್ಯಸ್ತ ಬಿದ್ದಿ­ರುವ ಕಲ್ಲು­ರಾಶಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಪ್ಪೆ. ಅವು­ಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆ­ದಿ­ರುವ ಕಾಡು­ಗಿ­ಡ­ಗಳು. ಅಲ್ಲ­ಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿ­ದಾ­ಡು­ತ್ತಿ­ರುವ ಹುಳ ಹುಪ್ಪಟೆ. ಅದೊಂದು ಹಾಳೂರು.
ವೆಂಕ­ಣ್ಣ­ಯ್ಯ­ನ­ವ­ರಿಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರ­ಮೆ­ಯಾ­ಯಿತು. ತಾವೆಂಥ ಅವಿ­ವೇ­ಕ­ವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಹಾಗಾ­ಯಿತು. ಐದು­ನೂರು ರುಪಾ­ಯಿ­ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗಂಟನ್ನು ಶಾನು­ಭೋೋಗ ದೆವ್ವದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು­ದಾ­ಯಿ­ತಲ್ಲ. ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ­ವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿ­ಸು­ವುದು ಹೇಗೆ? ಯಾರು ಕೊಟ್ಟಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ತರ­ಬೇಕು? ಇರ­ಸಾ­ಲಿನ ಹಣ ಒಡ­ನೆಯೇ ಪಾವತಿ ಆಗ­ದಿ­ದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಗತಿ ಏನು? ಸರ್ಕಾರ ತಮ್ಮನ್ನು ಸುಮ್ಮನೇ ಬಿಟ್ಟೀತೇ?
**­*­**
ತ. ಸು. ಶಾಮ­ರಾ­ಯರು ಬರೆದ ` ಮೂರು ತಲೆ­ಮಾರು' ಕೃತಿಯ ಆಯ್ದ ಅಧ್ಯಾ­ಯದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಇದು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆ­ಗ­ಳನ್ನೂ ಮರೆತು ಇದರ ರೋಚ­ಕ­ತೆ­ಯನ್ನು ಅನು­ಭ­ವಿಸಿ. ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ನಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ದೆವ್ವದ ನೆನಪು.