ಕವಿತೆ ಕಾಮ­ಸೂತ್ರ

ಕವಿತೆ ಹೇಗಿ­ರ­ಬೇಕು?
ಹಾಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾ ಕೇಳುತ್ತಾ ರಾಮ­ಚಂದ್ರ ಶರ್ಮ­ರಂಥ ಜಯ­ನ­ಗ­ರದ ಹಿರಿಯ ಕವಿ­ಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಉದಾ­ಹ­ರ­ಣೆ­ಗ­ಳನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತ­ಪೂ­ರ್ವ­ದಿಂ­ದಲೇ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿ­ದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ಹೇಳಿದ ಮಾನ­ದಂ­ಡ­ದಿಂದ ಅಳೆ­ದರೆ ಅವರ ಕವಿ­ತೆ­ಗಳೇ ದಡ­ಸೇ­ರಲು ನಿರಾ­ಕ­ರಿ­ಸು­ತ್ತವೆ. ಕವಿತೆ ಹೇಗಿ­ರ­ಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳು­ವುದು ಸುಲಭ, ಬರೆ­ಯು­ವುದು ಕಷ್ಟ.
ಆದರೆ ಕವಿತೆ ಹೀಗಿ­ರ­ಬೇಕು ಅನ್ನಿ­ಸು­ವಂಥ ಕವಿ­ತೆ­ಗಳು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳು­ತ್ತವೆ. ಯಾವತ್ತೋ ಓದಿದ ಕವಿ­ತೆ­ಗಳೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಡು­ತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟ­ನೆಯ ನೆನ­ಪಾ­ದಾಗ ಆ ಕವಿ­ತೆಯೂ ನೆನ­ಪಾಗಿ, ಆ ಘಟ­ನೆ­ಯನ್ನು ವರ್ಣಿ­ಸಲು ಬೇರೆ ಪದ­ಗಳೇ ಸಿಗ­ದಂತೆ ಮಾಡು­ತ್ತವೆ.
ಅರಿವೆ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ; ಪರಿವೆ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನು­ವುದು ಅಂಥ ಒಂದು ಸಾಲು. ಇಲ್ಲಿ ಅರಿವೆ ಅನ್ನುವ ಪದವೇ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅರಿವೆ ಎರಡೂ ಆಗಿ­ಬಿ­ಡ­ಬ­ಹು­ದಾ­ಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾ­ದಾಗ ಪರಿವೆ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಪದ­ವನ್ನು ಬಳ­ಸುವ ಅಗ­ತ್ಯವೇ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿ­ದ್ದರೂ ಗಂಗಾ­ಧರ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಅರಿವೆ, ಪರಿವೆ ಎರ­ಡನ್ನೂ ಬಳ­ಸು­ತ್ತಾರೆ. ಎರ­ಡರ ಅರ್ಥವೂ ಒಂದೆ ಅನ್ನು­ವುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಅವರು ಅರಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಿ­ವೆ­ಯನ್ನು ಬಳ­ಸಿ­ದ್ದೇಕೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚ­ರಿ­ಗೊ­ಳ್ಳು­ತ್ತಿ­ರು­ವಾ­ಗಲೇ ಮುಂದಿನ ಸಾಲು­ಗಳು ಬೆಚ್ಚಿ­ಬೀ­ಳಿ­ಸು­ತ್ತವೆ; ಅರೆ­ನಾಚಿ ಮರೆ­ಮಾಚಿ ಸರಿ­ವು­ದಿ­ರ­ಲಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಿ­ದ್ದರೆ ಅದೇನು ಅಂಥ ಆಟ? ಸಹಜ ಕುತೂ­ಹ­ಲ­ದಿಂ­ದಲೇ ಮನಸ್ಸು ಕೇಳು­ತ್ತದೆ. ಕವ­ನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಓದಿ ಮುಂದು­ವ­ರಿ­ದರೆ ಆ ಕುತೂ­ಹ­ಲವೂ ಇರ­ಕೂ­ಡದು. ಆದರೂ ಮನಸ್ಸು ಮುಂದಿನ ಮಾತಿ­ಕಾಗಿ ತಡ­ಕಾ­ಡು­ತ್ತದೆ;

ಜೀವ ಝಲ್ಲೆನೆ ಪೂರ್ಣ ನಗ್ನ­ರಾಗಿ
ಒಬ್ಬ­ರ­ಲ್ಲೊ­ಬ್ಬರು ನಿಮ­ಗ್ನ­ರಾಗಿ
ಕೊಂಬೆ­ಕೊಂ­ಬೆಗೆ ತೂಗಿ ಬೀಗಿ ಬಯ­ಕೆಯ ಹಣ್ಣು
ಹೊಡೆಯೆ ಕಣ್ಣು
ತಡೆ­ಯ­ಲಾ­ರದೆ ಬಂದೆ­ವೆ­ದು­ರು­ಬ­ದುರು
ಮೈಯೆಲ್ಲ ನಡುಕ, ತುಟಿ­ಯೆಲ್ಲ ಅದುರು.
ಅಂದು ಬೆತ್ತಲೆ ರಾತ್ರಿ.

ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಆರಂ­ಭದ ಸಾಲಿಗೆ ಬಂದು­ಬಿ­ಡು­ತ್ತಾರೆ. ಅಂದು ಬೆತ್ತಲೆ ರಾತ್ರಿ ಅನ್ನುವ ಎರಡು ಪದವೇ ಉಳಿದ ಕ್ರಿಯೆ­ಗ­ಳ­ನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳು­ತ್ತದೆ. ಕವಿಗೆ ತಾನು ಬಳ­ಸುವ ಪದ­ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನು­ಮಾನ ಇದ್ದಾಗ, ಆತ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಹೇಳು­ತ್ತಾನೆ; ಕೆ. ಎಸ್. ನರ­ಸಿಂ­ಹ­ಸ್ವಾ­ಮಿ­ಯ­ವ­ರಂತೆ. ತನ್ನ ಪದ­ಗಳ ಲೋಲು­ಪ­ತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೋಹ­ವಿ­ದ್ದಾಗ ಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳು­ತ್ತಾನೆ; ಆಲ­ನ­ಹ­ಳ್ಳಿ­ಯಂತೆ. ಆದರೆ ತಾನು ಬಳ­ಸುವ ಪದ­ಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿ­ಕೆ­ಯಿ­ದ್ದಾಗ ಚಿತ್ತಾ­ಲ­ರಂತೆ ಹೇಳು­ತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದೇ ಕ್ಪಣ­ದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾ­ದರೂ ಅವೇ ಪದ­ಗಳು ತಮ್ಮ ಅರ್ಥದ ಲಕ್ಪ್ಮ­ಣ­ರೇ­ಖೆ­ಯನ್ನು ದಾಟಿ­ಬಿ­ಡ­ಬ­ಹು­ದಾ­ಗಿತ್ತು. ಬೇಕಿ­ದ್ದರೆ;

ತುಟಿಗೆ ತುಟಿ ಮುಟ್ಟಿ­ಸಿತು ಎಂಥ ಮಾತು
ಕಂಠ­ನಾ­ಳ­ದ­ಲೆಲ್ಲ ನಾಗ­ಸಂ­ಪ­ಗೆ­ಯಂತೆ ಉಸಿರು ಹೂತು
ಬಾಯ್ತುಂಬ ಜೇನು, ಕೈತುಂಬ ಮೊಲೆಹೂ
ಮಗ್ಗಲು ತಿರು­ವಿ­ದ­ಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸುಖದ ಉಲುಹು.

ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಜಾಣ­ತ­ನ­ದಿಂದ ಮೊಲೆಹೂ ಅನ್ನು­ವು­ದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತಿ, ಮೊಲ್ಲೆ ಹೂ ಎಂದು­ಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗು­ತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಒತ್ತುವ ಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ಉದ್ದೇ­ಶ­ಪೂ­ರ್ವ­ಕ­ವಾ­ದದ್ದೇ. ಯಾಕೆಂ­ದರೆ ಕವಿ­ತೆಯ ಹೆಸರೇ ಕವಿ­ತೆಯ ಲಯ­ವನ್ನೂ ಏರಿ­ಳಿ­ತ­ವನ್ನೂ ಏದು­ಸಿ­ರನ್ನೂ ನಿರ್ಧ­ರಿ­ಸಿ­ಬಿ­ಟ್ಟಿದೆ; ಕಾಮ­ಸೂತ್ರ.

**­**

ಗಂಗಾ­ಧರ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಎಂಥ ಕವಿ.
ಅವರ ಪ್ರತಿ­ಯೊಂದು ಕವಿತೆ ಓದಿ­ದಾ­ಗಲೂ ಜೀವ ಮಿಡು­ಕು­ತ್ತದೆ. ಅಡಿ­ಗರು ಕೊಂಚ ಅಬ್ಬ­ರಿಸಿ ಹೇಳಿ­ದ್ದನ್ನು ಕೂಡ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ತಣ್ಣಗೆ ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮ­ನಾ­ಗು­ತ್ತಾರೆ.

ಕೆಳ­ಗಿಲ್ಲಿ
ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ
ಬರುವ ಹೋಗುವ ಬರುವ
ಜೀವ­ಜಾ­ತದ ಗೌಜು.

ಬರುವ ಹೋಗುವ ಬರುವ ಅಂತ ಬಳ­ಸಿ­ದ್ದಾ­ರಲ್ಲ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು. ಬರುವ ಹೋಗುವ ಸರಿ, ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಎಂದೇಕೆ ಅಂದರು. ಮರಳಿ ಬರು­ವು­ದ­ರಲ್ಲಿ ಅವ­ರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತಾ? ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆ­ಗ­ಳ­ನ್ನೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಾ­ಲರ ಕಾವ್ಯ ಎತ್ತು­ತ್ತದೆ. ಅದ­ನ್ನೆಲ್ಲ ಒತ್ತ­ಟ್ಟಿ­ಗಿಟ್ಟು ಮೂರು ಭಾಗ­ಗ­ಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಕಾಮ­ಸೂ­ತ್ರ­ವನ್ನೇ ನೋಡೋಣ;
ಅದು ಹುಡು­ಗನ ಕಾಮೋ­ನ್ಮುಖ ಸ್ಥಿತಿ­ಯನ್ನು ವರ್ಣಿ­ಸು­ತ್ತದೆ. ಕಾಮಕ್ಕೆ ಬೆರ­ಗಾದ ಹುಡುಗ ಅಚ್ಚ­ರಿ­ಯನ್ನು ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಒಂದೇ ಪದ­ದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿ­ಸು­ತ್ತಾರೆ; ಯೋನಿ­ಚ­ಕಿತಾ!

ಆಕೆಗೋ ನೆಲ ಕಾಣ, ನಿನಗೆ ದೇಶವೆ ಕಾಣ
ಲೋಹ­ಚುಂ­ಬಿ­ಸಿದೆ ಗುರಿ, ಹೆದೆ­ಗೇ­ರು­ತಿದೆ ಪ್ರಾಣ

ಅಲ್ಲಿಂದ ಕವಿ­ತೆಯ ಎರ­ಡ­ನೆಯ ಭಾಗ ಶುರು­ವಾ­ಗು­ತ್ತದೆ. ಅದು ಅವಳ ಜಗತ್ತು. ಸುಖ­ಸು­ಖ­ಸು­ಖದೀ ಮಿಂಚು. ಸಂಚ­ರಿ­ಸಲಿ ಒಡ­ಲಿನ ಒಳ ಒಳ ಅಂಚು ಅಂತ ಕಾಯು­ತ್ತಾಳೆ ಹುಡುಗಿ. ಇಬ್ಬರೂ ಕಾದು ನಿಂತ ಕ್ಪಣವೇ ಹಾಗಾ­ಗು­ತ್ತದೆ;

ಇದು ಬಯಕೆ ಇದು ಹಸಿವೆ ಇದುವೆ ದಾಹಾ
ಒಂದೆ ಉಸಿ­ರಿ­ನ­ಲಿತ್ತು ಅಯ್ಯೋ ಅಹಾ
ಹೊಲ­ದುದ್ದ ನಡೆ­ದಿತ್ತು ನೇಗಿನ ಮೊನೆ
ಬಸಿದು ಹೊರ­ಚೆ­ಲ್ಲಿತ್ತು ಜೀವದ ಸೊನೆ

ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ನಡೆ­ದದ್ದೇ ಬೇರೆ. ಬೆದೆಯ ಕಾವಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಮೆತ್ತೆ ಮೆತ್ತೆ, ಬಿಗಿ­ದಪ್ಪಿ ಮುತ್ತಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ, ತುಟಿ ತೆರೆದು ಕಟಿ ತೆರೆದು ಎಲ್ಲ ತೆರೆದು, ಒಡಲ ಹೂವ­ನ್ನ­ರಸಿ ಹೊಕ್ಕು ಬೆರೆದು- ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿ­ದಿದೆ.
ತುಂಬ ಅಶ್ಲೀಲ ಅನ್ನಿ­ಸ­ಬ­ಹು­ದಾದ ರತಿ­ಯನ್ನೂ ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಮಜು­ಗ­ರ­ಗೊ­ಳ್ಳ­ದಂತೆ ಬರೆ­ಯು­ತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೆ­ಲ್ಲಿಗೋ ಸಾಗು­ತ್ತಾ­ರಲ್ಲ ಅನ್ನಿ­ಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದಾರಿಗೆ ಬರು­ತ್ತಾರೆ;

ಬೇಕಾದ್ದ ತಿನು ಎಂದೆ
ನನ್ನ ತೋಳು­ಗ­ಳಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ನೀನು
ಬೇಕಾದ್ದ ತಗೋ ಎಂದೆ
ನಿನ್ನ ತೋಳು­ಗ­ಳಲ್ಲಿ ಇಡಿಯ ನಾನು

ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಿ ತಿನ್ನು­ವು­ದಕ್ಕೋ ತಗೊ­ಳ್ಳು­ವು­ದಕ್ಕೋ ಇದ್ದ­ದ್ದಾ­ದರೂ ಏನು? ಅರಿವೆ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ, ಪರಿವೆ ಇರ­ಲಿಲ್ಲ ಅಂತ ಕವಿ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿ­ದ್ದಾ­ನಲ್ಲ?
ಅದು ಜ್ಞಾನೋ­ದ­ಯದ ಘಳಿಗೆ. ಚಿತ್ತಾ­ಲರು ಅದನ್ನು ಅದ­ಮ್ಯ­ವಾಗಿ ಅನು­ಭ­ವಿ­ಸಿ­ದ­ವರ ತೀವ್ರ­ತೆ­ಯಲ್ಲಿ ಬರೆ­ಯು­ತ್ತಾರೆ;

ಕೊಟ್ಟು­ದೆ­ನಿತು ನಾವು ಕೊಂಡು­ದೆ­ನಿತು
ಉಣ್ಣಿ­ಸಿ­ದು­ದೆ­ನಿತು ಉಂಡು­ದೆ­ನಿತು
ಕಣ್ಮು­ಚ್ಚಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡು­ದೆ­ನಿತು
ಮಾತಿ­ಲ್ಲ­ದೆಯು ಕೂಡ ಅಂದು­ದೆ­ನಿತು
ಅಂದು ಬೆತ್ತಲೆ ರಾತ್ರಿ.

**­**
ಕಾಮ­ಸೂತ್ರ ಕೊನೆ­ಯಾ­ಗು­ವುದು `ನಾ­ವಿಂದು ಮನು­ಕು­ಲದ ತಂದೆ­ತಾಯಿ' ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಸಾಲಿ­ನಿಂದ. ಈ ಸಾಲಿಗೆ ಬರು­ತ್ತಲೇ ಕವಿಯೇ ಹೇಳಿ­ದಂತೆ ಆ ಒಂದು ಗಳಿ­ಗೆ­ಯಲ್ಲಿ ಏನು ಗೈದರು ಮಾಫಿ; ಕಾಡಿ­ದರು ಬೇಡಿ­ದರು ಹಿಡಿ­ಹಿ­ಡಿದು ಆಡಿ­ದರು ಮಾಫಿ. ಯಾವ ಗುಟ್ಟನು ಕೆದ­ಕಿ­ದರು ಮಾಫಿ.
ಈ ಕವಿತೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮನ­ಸ್ಸಲ್ಲಿ ಉಳಿ­ಯು­ವುದು ಸ್ವರ­ವಾಗಿ. ನಾದ­ವಾಗಿ. ಪದ­ಗ­ಳಲ್ಲಿ ಉಳ­ಕೊ­ಳ್ಳುವ ಕವಿ­ತೆಗೆ ಆಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆ. ರಾಗ­ದಲ್ಲಿ ಉಳ­ಕೊ­ಳ್ಳುವ ಕವಿ­ತೆಗೆ ತಲು­ಪುವ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಪೀಣ. ಆದರೆ ಲಯ­ದಲ್ಲಿ ಉಳಿ­ದು­ಕೊ­ಳ್ಳುವ ಕವಿ­ತೆ­ಯಷ್ಟೇ ಒಳ­ಗಿ­ಳಿ­ಯು­ತ್ತದೆ. ನಾಕು­ತಂ­ತಿಯ ಹಾಗೆ. ನಾಕೇ ನಾಕು ತಂತಿಯ ಹಾಗೆ.
ಚಿತ್ತಾ­ಲ­ರನ್ನು ಪೂರ್ತಿ­ಯಾಗಿ ಓದೋಣ; ಅವರ ನಾದ ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ತುಂಬಿ­ಕೊ­ಳ್ಳಲಿ.